Newsletter

Szanowni Państwo,

 

w listopadowym wydaniu newslettera sygnalizujemy projektowane zmiany w ustawie o Krajowym Rejestrze Sądowym, które mogą istotnie wpłynąć na sytuację spółek handlowych. Ponadto przedstawiamy największe ryzyka dla polskich pracodawców, jakie wynikają z planowanych zmian rozszerzających kompetencje Państwowej Inspekcji Pracy. Na koniec zwracamy uwagę na główne założenia projektu nowelizacji Kodeksu spółek handlowych, które pojawiły się niedawno w rządowym wykazie prac legislacyjnych.

 

Życzymy Państwu przyjemnej lektury,

Zespół Kancelarii WBW

 

 

 

Czynności spółek przed KRS staną się bardziej skomplikowane niż dotychczas?

Sebastian Michalak, starszy prawnik

  

Na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacyjnego pod numerem wykazu prac UDER49 dostępny jest projekt nowelizacji ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, opracowany przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Ustawa ma wprowadzić kilka daleko idących zmian dla przedsiębiorców prowadzących działalność w formie spółki handlowej.

 

Obowiązek dołączania do wniosków zanonimizowanych wyciągów z dokumentów

 

Najważniejszą nowością, jaka może czekać spółki handlowe, jest wprowadzenie obowiązku dołączania do każdego pisma procesowego w postępowaniu przed KRS wyciągu pomijającego dane osobowe lub inne dane, których prawo przeglądania jest ograniczone na podstawie przepisu szczególnego. Ma to dotyczyć sytuacji, w których pismo procesowe lub dokument stanowiący załącznik do pisma zawiera dane osobowe lub inne dane, których prawo przeglądania jest ograniczone na podstawie przepisu szczególnego.

 

W praktyce powodować to będzie konieczność weryfikacji, czy pisma procesowe lub dołączane dokumenty nie zawierają danych osobowych lub informacji poufnych, a w przypadku pozytywnego wyniku takiego badania, obowiązek sporządzania wyciągu z tego dokumentu. Ze względu na specyfikę postępowań rejestrowych i składanych do KRS dokumentów, w praktyce niemal wszystkie dokumenty składane do KRS będą podlegały anonimizacji, co wiązać się będzie ze skomplikowaniem całego procesu i nałożeniem na przedsiębiorców dodatkowych kosztów.

 

Złożenie wniosku do KRS z naruszeniem obowiązku dołączenia zanonimizowanego wyciągu może skutkować zwrotem wniosku. Niejasne natomiast wydają się konsekwencje sytuacji, gdy sąd rozpozna wniosek mimo takiego braku i w konsekwencji ujawni w aktach rejestrowych dokumenty zawierające dane podlegające anonimizacji. 

 

Obowiązek posiadania tytułu prawnego do siedziby

 

W chwili obecnej sądy rejestrowe
co do zasady nie badają tytułu prawnego spółki do nieruchomości, której adres został wskazany jako jej siedziba, a do wpisu w KRS wystarczające jest przedstawienie uchwały właściwego organu. W praktyce dla spółek nie ma przeszkód, by korzystać z tak zwanych biur wirtualnych, służących wyłącznie dostarczeniu spółce adresu dla jej siedziby rejestrowej.

 

Projekt nowelizacji zakłada, że reprezentanci spółki, zgłaszającej do rejestru adres swojej siedziby, będą musieli złożyć pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczenie o posiadaniu przez spółkę tytułu do korzystania z nieruchomości, której adres jest zgłaszany do KRS. Może to prowadzić do wątpliwości w przypadku korzystania z biur wirtualnych, które nie dają żadnego tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości, w której ma się mieścić siedziba rejestrowa spółki.

 

Niezłożenie sprawozdania w terminie z większymi konsekwencjami?

 

Dotychczas przekroczenie terminu na zgłoszenie sprawozdania finansowego do KRS – najczęściej upływającego w połowie lipca każdego roku – zazwyczaj nie prowadziło w praktyce do większych konsekwencji, jeśli obowiązek został wykonany w przeciągu następnych miesięcy. Obciążenie sądów rejestrowych – zwłaszcza w dużych miastach jak Warszawa, Poznań, Wrocław czy Kraków – powoduje, że sądy wszczynają postępowania przymuszające po upływie niekiedy kilku lat od powstania obowiązku złożenia dokumentów finansowych do KRS.

 

Nowelizacja ma wprowadzić system automatycznego powiadamiania sądu o wpisaniu wzmianek o złożeniu dokumentów finansowych, co w założeniu ma pomóc w zautomatyzowaniu kontroli wobec tych spółek, które nie wykonały obowiązku sprawozdawczego w terminie. Ponadto, co istotne, w przypadku wszczęcia postępowania przymuszającego mającego na celu wyegzekwowanie obowiązku, niewykonanie wezwania sądu skutkować będzie niezwłocznym zawiadomieniem naczelnika urzędu skarbowego o podejrzeniu popełnieniu przestępstwa. Zastąpi to zdecydowanie łagodniejszy reżim stosowania przez sąd rejestrowy grzywny według przepisów postępowania cywilnego i może prowadzić do o wiele dotkliwszych konsekwencji dla zarządców spółek handlowych, związanych z odpowiedzialnością karną.

Ciężar nieprawidłowej decyzji Inspekcji Pracy po stronie pracodawcy?

Sebastian Michalak, starszy prawnik

Aleksandra Urbańska, starsza prawniczka

 

W sierpniowym wydaniu newslettera informowaliśmy o toczących się pracach legislacyjnych nad nowelizacją ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, która ma wyposażyć Inspekcję Pracy w kompetencje do przekwalifikowania stosunku cywilnoprawnego w stosunek pracy. W międzyczasie projekt uległ istotnym zmianom, a w listopadzie opublikowany został najnowszy projekt ustawy. Jakie największe ryzyka dla pracodawców wypływają z obecnej treści projektu?

 

Natychmiastowa wykonalność decyzji OIP

Jedną z ostatnich projektowanych zmian jest wprowadzenie natychmiastowej wykonalności decyzji Okręgowego Inspektora Pracy w zakresie skutków, jakie przepisy prawa pracy wiążą z nawiązaniem stosunku pracy od dnia jej doręczenia pracodawcy. Wykonalności decyzji nie będzie wstrzymywać wniesienie odwołania ani skargi do sądu.

 

Natychmiastowa wykonalność decyzji OIP będzie mogła zostać natomiast uchylona w szczególnych okolicznościach przez Generalnego Inspektora Pracy bądź przez sąd w późniejszych postępowaniach odwoławczych.

 

Błędna decyzja OIP i tak wywołuje skutki dla pracodawcy

Inną wartą podkreślenia zmianą jest utrzymanie stosunku pracy, stwierdzonego decyzją Okręgowego Inspektora Pracy, która zostanie uchylona w późniejszym postępowaniu odwoławczym, od momentu doręczenia decyzji pracodawcy do dnia jej prawomocnego uchylenia. Oznacza to, że pracodawca nie odzyska kosztów poniesionych na dodatkowe obciążenia publicznoprawne inaczej niż poprzez odszkodowanie od Skarbu Państwa za wydanie decyzji niezgodnej z prawem.

 

Ustalenie istnienia stosunku pracy wstecz

Nowa wersja projektu ogranicza okres, za jaki może być wydana decyzja stwierdzająca istnienie stosunku pracy, będzie to maksymalnie do trzech lat wstecz, licząc od dnia wszczęcia postępowania w sprawie przez Okręgowego Inspektora Pracy.

 

Inne istotne zmiany

Projekt wydłuża termin do wniesienia odwołania od decyzji OIP z 7 dni do 14 dni. Ewentualna sprawa sądowa po odwołaniu od decyzji będzie mogła zakończyć się ugodą, ale tylko za zgodą Głównego Inspektora Pracy. Jeżeli OIP nie będzie w stanie ustalić treści stosunku pracy ma przyjąć, że strony łączy umowa o pracę w wymiarze pełnego etatu, za wynagrodzeniem minimalnym. Sądem właściwym miejscowo do rozpoznania odwołania od decyzji PIP będzie sąd właściwy ze względu na miejsce świadczenia pracy (do tej pory był to sąd właściwy dla Okręgowego Inspektora Pracy, który wydał zaskarżoną decyzję).

 

Co będzie dalej z projektowanymi zmianami?

Na chwilę obecną projekt ustawy wciąż znajduje się na etapie konsultacji i uzgodnień. Nie znamy daty przyjęcia projektu przez Radę Ministrów i skierowania go do parlamentu, ale celem Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej wciąż jest, aby zmiany weszły w życie od 1 stycznia 2026 roku.

Planowana liberalizacja zasad uczestnictwa w zgromadzeniu wspólników spółki z o.o.

Sebastian Michalak, starszy prawnik

 

4 listopada w wykazie prace legislacyjnych i programowych Rady Ministrów pojawiła się informacja o powstającym projekcie nowelizacji Kodeksu spółek handlowych w zakresie dostosowania reguł uczestnictwa w zgromadzeniach wspólników spółek z o.o. do standardów cyfrowych. Według założeń, projekt będzie wprowadzał dwie główne zmiany:

1) zastąpienie dotychczasowej formy pisemnej, wymaganej dla zgody wspólnika na elektroniczne doręczanie mu zaproszeń na zgromadzenia wspólników spółki z o.o., formą dokumentową (na przykład w drodze mailowej lub skanu podpisanego dokumentu);

2)   upoważnienie wspólników do określenia w umowie spółki z o.o. łagodniejszej formy pełnomocnictwa do udziału w zgromadzeniu wspólników, tj. formy dokumentowej w miejsce ustawowej formy pisemnej.

 

Pierwsza ze zmian w praktyce nie będzie mieć dużego znaczenia dla funkcjonowania spółek z o.o., ponieważ obecnie obowiązująca forma pisemna dla zgody wspólnika, który chce aby zaproszenia na zgromadzenia wspólników były doręczane mu mailowo, nie jest zastrzeżona pod rygorem nieważności, co oznacza, że jeśli zgoda jest przesłana spółce w formie skanu, to nie istnieją podstawy do podważenia jej ważności.

 

Jednakże druga ze zmian może być bardzo dużym ułatwieniem dla wspólników spółek z o.o. Obecnie bowiem pełnomocnictwo do udziału na zgromadzeniu wspólników wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności, co jest szczególnie uciążliwe dla osób przebywających za granicą, które chcą upoważnić kogoś na miejscu do udziału w ich imieniu na zgromadzeniu wspólników. Umożliwienie wspólnikom złagodzenie tego rygoru przez dopuszczenie formy dokumentowej będzie więc dużą zmianą w dobrą stronę dla wspólników spółek z o.o.