Newsletter

Szanowni Państwo,

 

W kwietniowym wydaniu newslettera przedstawiamy najważniejsze uproszczenia w regulacji dotyczącej raportowania ESG, jakie wynikają ze zgłoszonych przez Komisję Europejską projektów legislacyjnych. Zwracamy również uwagę na zakończone niedawno prace parlamentarne nad nowymi przepisami dotyczącymi zatrudniania cudzoziemców, jak również na opublikowany projekt nowelizacji przepisów dot. zwolnień lekarskich. Ponadto sygnalizujemy zmiany wysokości odszkodowań z ZUS za wypadki przy pracy i choroby zawodowe, które obowiązują od 1 kwietnia.

 

Życzymy Państwu przyjemnej lektury,

Zespół Kancelarii WBW

 

 

 

Nowe zasady raportowania ESG: uproszczenie wymogów dla firm w ramach Omnibus

Martyna Kotleszka, praktykantka radcowska

 

26 lutego 2025 r. Komisja Europejska przedstawiła propozycję nowelizacji przepisów dotyczących raportowania w zakresie zrównoważonego rozwoju i należytej staranności w łańcuchach dostaw. Jak wynika z badania przeprowadzonego przez Grant Thornton, aż 45% firm nie wie, czy jest lub będzie objęta obowiązkiem raportowania ESG, co wskazuje na niski poziom przygotowania do nowych wymogów. Proponowane zmiany mają na celu uproszczenie wymogów regulacyjnych, zmniejszenie obciążeń administracyjnych oraz zwiększenie konkurencyjności gospodarki UE.

 

Kluczowe zmiany wprowadzone w ramach pakietu Omnibus:

 

1) Ograniczenie zakresu obowiązkowego raportowania ESG

 

Obowiązek będzie obejmował duże przedsiębiorstwa zatrudniające ponad 1.000 pracowników oraz spełniające określone kryteria finansowe – przychody powyżej 50 mln EUR lub aktywa przekraczające 25 mln EUR. Dzięki temu aż 80% firm, głównie małych i średnich, zostanie zwolnionych z raportowania.

 

2) Ograniczenie obowiązków w łańcuchu wartości

 

Firmy podlegające obowiązkowi raportowania nie będą zobowiązane do uzyskiwania szczegółowych danych od mniejszych dostawców (zatrudniających poniżej 1.000 pracowników). Ogranicza to tzw. „efekt kaskadowy” regulacji, który zmuszał mniejsze firmy do raportowania na potrzeby większych kontrahentów.

 

3) Przesunięcie terminów wdrożenia

 

Nowe regulacje opóźniają wejście w życie kolejnych etapów raportowania ESG:

     – druga fala raportowania dla dużych firm (powyżej 250 pracowników) została przesunięta o dwa lata – z 2026 r. na 2028 r.,

     – trzecia fala raportowania dla MŚP (pierwotnie planowana na 2027 r.) została całkowicie zniesiona.

 

Pakiet Omnibus to największe dotychczasowe uproszczenie w zakresie raportowania ESG w Unii Europejskiej. Wprowadzenie tych zmian jest odpowiedzią na obawy przedsiębiorstw dotyczące skomplikowanych i kosztownych procesów związanych z raportowaniem ESG, a także na potrzebę zwiększenia świadomości i przygotowania firm do spełnienia przyszłych wymogów zrównoważonego rozwoju.

 

 

 

Zmiany wynikające z ustawy o zatrudnianiu cudzoziemców

Antonina Godlewska, praktykantka radcowska

 

W listopadowym wydaniu naszego newslettera pisaliśmy już o projektowanych zmianach w zatrudnianiu cudzoziemców. Wówczas znane były tylko ogólne założenia projektu ustawy, natomiast obecnie rządowy projekt ustawy o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium RP przeszedł już niemal całą ścieżkę legislacyjną i oczekuje tylko na podpis Prezydenta. Poniżej prezentujemy najważniejsze zmiany, znajdujące się opublikowanej ustawie.

Likwidacja testu rynku pracy

Obecnie w Polsce przy zatrudnieniu cudzoziemców obowiązuje tzw. test rynku pracy. Jego celem jest sprawdzanie, czy na miejsce pracy, które ma zająć cudzoziemiec, istnieje możliwość zatrudnienia polskiego kandydata. Według Ministerstwa Pracy, Rodziny i Polityki Społecznej, biorąc pod uwagę obecny niski poziom bezrobocia, procedura ta jest nieefektywna, dlatego nowe przepisy zakładają, że to powiat będzie określał listę zawodów i rodzajów pracy, w których nie będą wydawane zezwolenia na pracę cudzoziemcom, którzy zamierzają podjąć pracę na terenie danego powiatu.

 

Elektronizacja rynku pracy

Ustawa zakłada także pełną elektronizację postępowań dotyczących pracowników będących cudzoziemcami. Zgodnie z ustawą wszelkie wnioski dotyczące m. in. zezwoleń na pracę cudzoziemców i przedłużania zezwoleń mają być składane i rozpatrywane w formie elektronicznej. Oznacza to zatem, że zarówno pracownik, jak i pracodawca będą musieli posiadać konto w odpowiednim systemie teleinformatycznym.  

 

Wzmocnienie roli Państwowej Inspekcji Pracy

Ustawa przewiduje także wzmocnienie kontroli PIP i Straży Granicznej poprzez umożliwienie im przeprowadzania kontroli u podmiotów zatrudniających cudzoziemców – bez zapowiedzi i równocześnie. Jest to istotna zmiana, gdyż dotychczas tylko jedna instytucja mogła prowadzić kontrolę legalności zatrudniania cudzoziemców.

 

Sankcje za niezgodne z prawem zatrudnianie cudzoziemców

Regulacja zakłada zaostrzenie sankcji za nielegalne zatrudnianie cudzoziemców. Złamanie przepisów zagrożone ma być karą grzywny w wysokości od 3 do 50 tys. zł za każdy przypadek takiego zatrudnienia.

 

Przewidywany czas wejścia w życie

Wejście w życie ustawy zależne będzie od daty podpisania przez Prezydenta. Jeśli nastąpi to w I połowie kwietnia, wówczas ustawa wejdzie w życie z początkiem maja. Jeśli zaś Prezydent podpisze ustawę w II połowie kwietnia, ustawa wejdzie w życia na początku czerwca. 

 

 

 

Istotne zmiany dotyczące L4

Daria Pawlak, praktykantka radcowska

 

Na etapie prac Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów znajduje się obecnie rządowy projekt nowelizacji ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Przedmiotowe zmiany mają przyczynić się do dostosowania regulacji tzw. L4 do współczesnych realiów rynkowych. 

 

Istota projektowanych rozwiązań

 

Projekt zakłada wprowadzenie definicji pracy zarobkowej, zgodnie z którą praca zarobkowa to każda czynność mająca charakter zarobkowy, niezależnie od stosunku prawnego będącego podstawą jej wykonywania. Wyłączenie stanowią czynności incydentalne, których podjęcie w okresie zwolnienia od pracy jest wymagane ze względu na istotne okoliczności, np. podpisanie faktur czy listów przewozowych. Założeniem jest nieodbieranie prawa do zasiłku chorobowego w przypadku podjęcia czynności, których niepodjęcie prowadziłoby do istotnych strat finansowych pracodawcy.

 

Projekt precyzuje ponadto definicję aktywności niezgodnej z celem zwolnienia lekarskiego, czyli takiej, która wydłuża oraz utrudnia proces leczenia lub rekonwalescencji. W uzasadnieniu projektu wskazano, że wyjątkiem od niedopuszczalności dokonywania takich czynności mają być zwykłe czynności dnia codziennego, które można podejmować na zwolnieniu lekarskim takie jak: udanie się na zakupy spożywcze, wyjście do apteki, udanie się na zabieg medyczny lub kontrolę lekarską.

 

Zmiany dotyczą również innej przesłanki do utraty prawa do zasiłku chorobowego, jaką jest uchylanie się od przebywania we wskazanym miejscu pobytu. Według projektu nowelizacji, sankcja ta nie będzie stosowana w sytuacji, gdy nieobecność ubezpieczonego pod wskazanym adresem uzasadnia przyczyna zdrowotna lub czynność incydentalna.

 

Istotna zmiana dotyczy możliwości przebywania pod adresem znajdującym się w innym państwie, w sytuacji gdy jest to uzasadnione zaleceniami lekarza lub innymi istotnymi okolicznościami. Jeśli na zlecenie ZUS istnieje możliwość przeprowadzenia kontroli poprzez wystąpienie przez ZUS do zagranicznej instancji kontroli (przede wszystkim państwa UE), to nie będzie konieczności spełnienia żadnych dodatkowych warunków takich jak uzasadnienie zlecenia lekarza.

 

Zatrudnienie w kilku firmach a korzystanie ze zwolnienia lekarskiego 

 

Bardzo istotną zmianą, proponowaną w projekcie nowelizacji, jest wprowadzenie możliwości wykonywania pracy zarobkowej w czasie zwolnienia chorobowego dla jednego z pracodawców w sytuacji, gdy zdaniem wystawcy zwolnienia lekarskiego z uwagi na charakter pracy dla danego pracodawcy praca zarobkowa może być wykonywana. Dotyczy to sytuacji, w której pracownik jest zatrudniony u więcej niż jednego pracodawcy. Wówczas, zgodnie z projektowanymi zmianami, pracownik będzie uprawniony do wykonywania pracy dla jednego pracodawcy, podczas gdy u drugiego pracodawcy będzie korzystał ze zwolnienia chorobowego.

 

 

 

Nowe kwoty odszkodowań z ZUS za wypadki przy pracy i choroby zawodowe

Piotr Szalaty, praktykant radcowski

 

Zgodnie z obwieszczeniem Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 lutego 2025 r. (M.P. z 2025 r., poz. 222) od 1 kwietnia 2025 r. do 31 marca 2026 r. obowiązują nowe stawki jednorazowych odszkodowań z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za wypadki przy pracy i choroby zawodowe. Nowe kwoty jednorazowych odszkodowań z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej mają zależeć od konsekwencji, jakie spowodował wypadek.

 

Kwoty zmodyfikowanych stawek wynoszą od 1.636 zł za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu (w okresie od 1 kwietnia 2024 r. do 31 marca 2025 r. było to 1.431 zł) do nawet 147.271 zł jeżeli do  jednorazowego odszkodowania są uprawnieni równocześnie małżonek i jedno lub więcej dzieci zmarłego ubezpieczonego lub rencisty oraz 28.636 zł z tytułu zwiększenia tego odszkodowania przysługującego na każde z tych dzieci.

 

Kwotę 73.635 zł może otrzymać z kolei uprawniony członek rodziny zmarłego ubezpieczonego lub rencisty inny niż małżonek lub dziecko. Podobnie jest w przypadku, jeżeli do jednorazowego odszkodowania są uprawnieni tylko członkowie rodziny inni niż małżonek lub dzieci zmarłego ubezpieczonego lub rencisty. Wówczas 28.636 zł zwiększenia tego odszkodowania przysługuje na drugiego i na każdego następnego uprawnionego.

Należy jednak zaznaczyć, że ZUS może wypłacić jednorazowe odszkodowanie jedynie, gdy diagnoza lekarska potwierdzi uszczerbek na zdrowiu, a ponadto wykaże związek między uszczerbkiem a warunkami pracy czy nagłym zdarzeniem w trakcie pracy. Takim nagłym zdarzeniem w trakcie pracy najczęściej będzie wypadek.